0-2 YAŞ GRUBU 7 DEĞİŞİK AÇIDAN NASIL GELİŞİM GÖSTERİR

Çocuğun ilk 6 yılı bireysel gelişimin temelini oluşturur.Bu dönem,temel bilgi ve becerilerin bu erken gelişim yıllarında kazanılması nedeniyle büyük önem taşır.

Kişiliğin oluşumunda ilk 6 yıl için kendisine uyarıcı bir çevre sunan,sevgi gösteren,sağlıklı gelişimini sağlayan anne-babaya ihtiyaç duyar.

Bu dönemde temeli atılan beden gelişimi, psiko-sosyal gelişim ve kişilik yapısının,ileri yaşlarda yön değiştirmekten çok aynı yönde gelişmesi daha olasıdır.Çocuk gelişiminde her evre bir önceki gelişimi temel taş olarak alır.

Bu durumda anne-babanın görevi,”çocuğun kendine özgü dünyası olan bağımsız bir varlık olarak ”kabul edebilmektir.Bebeklikten itibaren bireyin desteklenmeye, ön koşulsuz kabul ve ilgi görmeye, kişiliğine saygı gösterilmesine, paylaşmayı öğrenmeye ve bilgiyi özümsemeye ihtiyacı vardır.

Bütün bunları sağlamak için anne – baba çocuğu tanımak, yeteneklerini ortaya koymak ve geliştirmek için uygun faaliyetler oluşturmaktır.Çocuğun günlük gelişiminde grafiği incelenmeli.Dikkatimizde olumlu faaliyetlere odaklanmalıdır.Çocukla iletişimde çocuk aile tutumlarında ve eylemlerinde tutarlı olmalıdır.Zihinsel açıklık ve netlik yaşayan, iyi iletişim kurabilen, kurala uyulabilmesi için öfkelenmeden, sakin, sabırlı, bir şekilde isteklerini tekrarlayan anne – baba başarılı olur.

Anne – baba olmak sevgi göstermek kadar bilgili olmayı, uygulamayı, izlemeyi, alınan geri bildirimleri değerlendirmek olmalıdır.

Çalışmalar bebek beklerken kaygı ve zorlanma içinde olan annelerden dünyaya gelen çocukların 2,5 yıl sonra izlendiğinde toplumsal ilişkilerde içe kapanık, oyunlara katılmayan, tehlikeli durumlarda diğer çocuklara göre daha kaygılı olduğu ortaya konmuştur.

0 – 1 Aylık Bebeğin Özellikleri

Yeni doğan bebeğin davranışları çok sınırlıdır.Doğumdan itibaren bazı refleksler üzerinde egzersiz yapabilme ve kendi hareketlerini düzenleme eğilimleri vardır.Onlar çevreye yanıt verme biçimlerine sahiptirler.Bebeklikten itibaren keşfetme, deneme, yanılma, soru sorma gibi etkin olaylar biçiminde gözümüze çarpar.Bebeğin yapabildikleri, öğrendiklerine oranla azdır.Doğumdan itibaren bebek yüksek öğrenme potansiyeline sahiptir.Çevresine büyük ilgi duyar, anlamaya çalışır.Paralel hareketli objelere, seslere duyarlıdır.İnsan yüzlerine tepki verir.Doğumla birlikte öğrenmede devam eder.Yeni doğanın en önemli tepkilerinden biride moro reflekstir.Bu tepkide bebek kollarını yana doğru atar, parmaklarını gerer, el ve kollarını sanki biri kucaklıyormuş gibi ortada kavuşturur.Başını geriye atabilir.Böylece çocuk ilk psiko- motor becerileri geliştirir.

7 değişik açıdan çocuğun gelişimine katkılarımız ;

1) Psiko–motor Becerileri

-Yüzükoyun durumda bebek, yanağı masanın üstüne gelecek şekilde başını yana -döndürür.Dizlerini karın altına çekerek kalçalarda çıkıntı oluşturur.

-Başını tek başına kaldıramaz.

-Yatarken dönemez, oturamaz.

-İki aya kadar yakınındaki nesnelere vurarak algılamaya başlar.

2) Algısal Becerileri

-İki haftalık bebek 45 – 90 açıda ve kısa süreli gözlem yapar.

-Doğuştan itibaren gözbebekleri ışığa duyarlıdır.Hedefi gördükten sonra yeni bir izleme için gözlerini başka yöne çevirir.

-İki gözüyle aynı ışığa bakabilir.

-3.Haftadan itibaren anne ile beslenme ve konuşma sırasında annenin yüzünü inceler.

-2 – 4 ay olmadan görme kesinliği olmadığı için net göremez.

-İki ay sonra annenin yüzünü diğer yüzlerden ayırt edebilir.

-4 haftalık bebek başının üzerindeki oyuncağı fark edemez.Ancak obje çocuğun görme çizgisinin üzerinde hareket ettirilirse onu sınırlı bir alan içinde baş ve göz hareketleri izler.Bebekler derinlik algısına hemen sahip olmasalar bile, doğdukları andan itibaren davranışlarını yönlendiren görsel bilgidir.

-İlk 2 ay dikkatleri objelerin nerede olduğuna aittir.

-Bazı araştırmacılar bebeğin doğumla birlikte yeşil ve kırmızıyı gördüklerini saptamıştır.

-Çocuğunuzla doğumdan itibaren göz kontağı kurun.

-15 – 25 cm. uzaklığı algılayabildiği için, renkleri parmak ve el hareketlerini bu mesafede gerçekleştirin.

3) Neleri Duyar Neleri Söyler ?

–Bir haftalık yeni bebek anne sesini diğer kadın seslerinden ayırabilir.Fakat baba sesini ayırt edemez.Anne karnında anne sesine alışmış olması bunda etkilidir.

-Çocukla mırıldanarak veya şarkılı iletişim kurun.Ritim duygusu içinde ninni de söyleyin.

-Tüm tepkilerine sözel karşılık verin,onu cesaretlendirmiş olursunuz.

-Sevgi onay,sevecen, neşe belirtileri gösterin

-Çıngırak ve sesli oyuncaklarla seslere yönelmesini sağlayın.

4) Tat Duygusu ve Koku Alma

Yeni doğan 4 basit tadı (tatlı, ekşi, acı) algılayabilir. Tatlı sıvıları, tuzlu, acı yada nötr tatlılara tercih eder. Emerken kısa dinlenme araları verir.Emzikle sıvı tatlı verildiğinde dakika başına çok emme hareketi yapar.Bebeklerde daha 1 – 2 haftalıktan itibaren ağzının tadını bilmeye başlar.1 – 2 haftalık bebek annenin ten kokusunu diğer kokulardan ayırt eder.Anne sütü ile beslenen bebekte bu algı daha gelişir.

5) Dil Gelişimi

Doğumdan itibaren bebek ağlarken, gülümserken, ses çıkarırken bile konuşmaya hazırlık yapar.Kısa ve derin soluk alışlar, daha uzun soluk verişler konuşmanın temelini oluşturur.Ağlama, gülme, sızlanma dudak, çene, dil hareketi oluşturur.Ses ve solunumu düzenleme becerisi gelişir.

6) Bilişsel Gelişim

Yaşamın ilk 18 ayında bebeğin öğrenmesi, algı ve hareketlerini organize hareket biçimi şeklinde düzenlemekten ibarettir.Zihinsel gelişimi ise, hareket ve algılardan oluşan zeka biçimidir.Süreç içinde bebeğin dünya hakkındaki bilgisi şekillendikçe, birbirine bağlı zihinsel gelişim evrelerinden geçer.

Doğumla birlikte yeni doğanda refleks etkinlikler görülür.Ağız bir nesneye dokununca emme refleksi gelişir.Yiyecekle ilgili emme gerçekleşmediği sürece yeni doğanın dudağına değen her obje ile ilişki kurar ve öğrenir.Battaniye, oyuncak vb. emer.

7) Sosyal Beceriler

İlk sosyal davranış anne ile başlar.Dokunmanın verdiği rahatlık ve güvenle çocuk her yerde anneyi arar.Bebeklikten itibaren sosyal beceri ihtiyacı ilgi ile başlar, dinleme geri gelir.Beslenme dışında her şey onun için oyundur.Gözlem, korku, heyecan, hız almak vb…

Ağlama ile kendi varlığını da ortaya koyar.üzüntü ve sıkıntısını ağlayarak ifade eder çevrede varlığını hissettirir.

1.Ayda Bebeğe Nasıl Yardımcı Olunmalı ?

-Göz kontağı kurun

-Ağlama nedenini bulun

-Bakıp, inceleyeceği objeler verin

-İlgi, sevgi için göz kontağı kurun

-Parmaklarını açıp,hareket ettirin.Refleksini geliştirin.1, 2 ay kesin gelişim ayrımında olmadığı için 3’er ay arayla verilmiştir.

-Kucağınıza alınca başını dik tutabilmesi için çıngırak yada sesli oyuncak sallayın.

-Gülümseyerek konuşun.

-Çıngırağı sallayarak izletin.

-El ve ayak bileklerine renkli kumaş, yün takarak izlemesini sağlayın, renklerini sık sık değiştirin.

-Yakalaması için Çıngırak, yumuşak oyuncak, sesli objeler verin.

-Jest, mimik ve hareketlerini övün, ödüllendirin

6.Ayda Nasıl Yardımcı Olunur?

-10 dk. Geçmeyecek şekilde destekli oturtun.

-Sese göre değişik pozisyonlara dönmesini, yuvarlanmasını, yatmasını sağlayın.

-Ba – ba – da – ka gibi sesleri gülümseyerek tekrarlayın

-Çeşitli oyunlarla, yemek yemede dil, dudak, damak hareketlerini kapsayan emme, yalama, çiğneme hareketlerini yapın

-Şarkı, ninni, klasik müzik dinletin

-Objeleri alıp – verme , atıp – tutma oyunları oynayın.

-Topu at, it, yuvarla gibi emirlerle oynayın.

-Oyuncağı saklayın ve arayın.

9.Ayda Nasıl Yardımcı Olunur ?

-Düşen objeyi arayın

-Ulaşamadığı oyuncağı elde etmek için uğraşır.

-Birine yada bir şeye tutunarak ayakta durur

-gelişi güzel bir şekilde anne, baba der ellerini çırpar.

-Mobilyaya tutunarak yürür

-Hayırı anlar

-Bardakla su içmek ister.

-Eliyle göstererek ister.

-Baş ve işaret parmak uçlarını kıskaç gibi kullanarak bir şeyi tutar.

12.Ayda nasıl Yardımcı Olunmalı ?

-El çırpar, el sallar

-Çorabını çıkarır

-Çömelip, kalkar.

-Saplı nesneleri iter.

-Anne baba der

-Tutunarak yürür.

-Elini tutun, güvenmesini öğrensin

-teşekkür edin, teşekkürü öğrensin

-Öpme ve kucaklamayı öğrenerek sevgisini gösterebilsin

-Kısa, resimli hikayeyi göstererek okuyun.

-Giyinme ve soyunmayı ifade ederek yapın

18. Ayda Nasıl Yardımcı Olunmalı ?

-Her şeyin rengini söyleyin.

-Sert, yumuşak , uzun , kısa gibi zıtlıkları söyleyin.

-Her şeyin özelliklerini söyleyin.Arabanın çıkardığı ses gibi

-birkaç çocuğu bir araya getirin

-Hayvan, araç, kuş sesini açıklayın

-Her şeyin, yerin ismini söyleyin

-İyelik Zamirlerini Öğretin

-neredeyi öğretin

24 Aylık Bebeğe Nasıl Yardımcı Olunmalı ?

-Özgüven,girişimcilik ve sorumluluk olmasına yardımcı olun

-Kalem ve boyalarla çizim yaptırın

-Küp,üçgen,kareleri yerlerine yerleştirecek oyunlar oynayarak boyut kavramı gelişsin

-Dans,alkış ve şarkıya yer verin

-Tuvalet alışkanlığını kazanmaya başlar

-Resimli kitapta resmin ne olduğunu sorun

-Saklambaç vb oyunlar oynayın

-Grup oyunlarında izleyin

-6-7 küpten kule yapsın

-Zıplar

-Elbisesinin bir parçasını giyer

Bilgisayarın Önemi:

Bilgisayarda çocuklar için hazırlanan oyun,ses cd’ lerinde çocuk hareket,renk,değişik ses tonlarını bilgisayarda görür.Gözleri ile soldan-sağa takip edebilir,yukarıdan aşağıya bakabilir.Bizim dışımızda değişik sesleri duyabilir.Değişik hayvan seslerini,doğa seslerini tanır.Örneğin:gök gürültüsünü görüp,sesini duyan çocuk korkmaz.Değişik renkleri,tonları görerek görsel hafızası olumlu etkilenir.Belli tuşlara basarak anne veya baba ile görüntü çağrılır,kendine güveni de gelir.